EU wil visserij fundamenteel hervormen

22 april 2009 – NRC

Visstanden ernstig bedreigd

Een grootschalige en fundamentele hervorming van het visserijbeleid is nodig om een „dramatische ommekeer” van de huidige „vicieuze cirkel waarin de Europese visserij gevangen zit” tot stand te brengen.

Dat is de schets van het Europese visserijbeleid die eurocommissaris Joe Borg (Visserij) vandaag in Brussel heeft gepresenteerd als startschot voor hervorming van het beleid. Europese vissers jagen volgens hem met te veel schepen op te weinig vis, waardoor veel vissoorten worden bedreigd.

Ondanks zware subsidies heeft de sector bovendien weinig weerstand tegen mindere economische tijden.

Het roer moet om, zegt Borg. „Dit moet niet weer een kleine aanpassing van het beleid zijn, maar een totale verandering waarmee we de fundamentele problemen aanpakken.” In 2013 moet een nieuw visserijbeleid van start gaan.

Het fundamentele probleem van de visserij is chronische overcapaciteit. Ook al wordt nu en dan het aantal schepen teruggebracht met een sloopsubsidie, de technische vooruitgang gaat sneller. De afgelopen jaren kromp de vloot met gemiddeld 2 procent per jaar terwijl de efficiëntie met 2 à 3 procent steeg. Het resultaat: „Te veel schepen jagen op te weinig vis.”

Het resultaat is dat bijvoorbeeld 93 procent van alle kabeljauw die in de Noordzee wordt gevangen nog niet is volgroeid en zich nog niet heeft voortgeplant. Dit betekent een fundamentele bedreiging van het voortbestaan van deze soort.

Als deze kabeljauw een aantal jaren met rust zou worden gelaten, zodat hij zich kan voortplanten en er vervolgens alleen oudere exemplaren zouden worden gevangen, dan zou de opbrengst voor vissers veel hoger kunnen zijn, aldus het rapport.

Deze situatie doet zich voor bij 88 procent van alle Europese vissoorten. Bij een derde is de toestand zo slecht dat herstel twijfelachtig is, ook al zou de vissoort geheel met rust worden gelaten.

Het systeem van visquota die per land worden verdeeld, heeft gefaald in het voorkomen van deze problemen. Fundamentele problemen van dit quotabeleid: geen duidelijkheid of de prioriteit lag bij het milieu, de economie of de vissersdorpen. Op politiek niveau leidde dit uiteindelijk tot kortetermijndenken en koehandel over quota bij de jaarlijkse onderhandelingen in december tussen visserijministers over de vangsthoeveelheden van het komende jaar.