Werken aan de toekomst
Leo Jansen, lid van het VIPIn "Vissen vraagt visie" heeft het VIP 4 visies voor de toekomst ontwikkeld:
- De zee als ecologisch en economisch kapitaal. Vissers als beheerders daarvan.
- Het neusje van de zalm. Van een bulk aanbod markt naar een vraaggestuurde kwaliteitsmarkt.
- Van visser naar multipurpose maritiem ondernemer. Gebruik maken van kennis en vaardigheden van vissers voor andere maritieme diensten.
- Naar nieuwe energie. 90 % besparing op fossiele brandstof.
En dat alles met het oog op 2025.
Kan ik mij daar als "een persoon uit de kring van de NGO’s" voor het VIP in vinden? Jawel, want dat past prima in een duurzaam gebruik van de Noordzee en biedt ook mogelijkheden voor vissers als de vangstcapaciteit moet worden aangepast. Maar behalve uit de kring van de NGO’s heb ik ook wat ervaring opgedaan op het gebied van werken aan de toekomst. En dan heb ik best een paar vragen.
Is de visie 2025 van het VIP ook de visie van de vissers?
En als je het eens bent waar je op aanstuurt voor de lange termijn, wat betekent dat dan voor de korte termijn?
Het is nijpend in de visserij en zal de praktijk op de korte termijn die lange termijn visie niet bij voorbaat onhaalbaar maken, bijvoorbeeld door onherstelbare schade aan de biodiversiteit, deel van het ecologisch kapitaal?
Als je het moment van een mooie toekomst maar ver genoeg weg legt, is het meestal niet zo moeilijk het met elkaar eens te worden. Maar pas op, want heel vaak vatten mensen het beeld van de toekomst in hun emoties op als iets dat "morgen" staat te gebeuren en dan kan die mooie toekomst heel bedreigend zijn. Aan de andere kant weten de vissers zelf maar al te goed dat gewoon doorgaan niet kan en minstens zo bedreigend is. In het laatste geval kan iedere visser voor zichzelf denken: "Ik sla me er wel doorheen". Helaas, als iedere visser dat denkt komt er gewoon een koude sanering waar niemand kan zeggen wie het overleeft. En als de visstand onherstelbaar naar de knoppen gaat is er geen enkele winnaar. Kortom, ieder voor zich is geen optie, zoals de task force ook al vast stelde en dus is samenwerking onvermijdelijk.
Om die toekomstvisie geloofwaardig te maken moeten op korte termijn de eerste stappen in die richting gezet worden. En dat wil het VIP met het EVF en initiatieven uit de visserij van de grond trekken. "Het VIP stimuleert lange termijn innovaties, maar heeft per direct ook een rol in de visserijpraktijk. Een onderscheid tussen korte en lange termijn aanpak is gewenst." De korte termijn aanpak: Verhoging van de rendementen door besparing op energiekosten, opbrengstverhoging, minder aantasting van de natuur zoals het in de startnotitie staat, passen heel goed als startpunt in deze visies. Tenminste, als je ervan uitgaat dat ze niet los van elkaar staan en als opbrengstverhoging in de eerste plaats gaat over winst in kwaliteit en vraag gestuurd in plaats van aanbod gedreven. Kortom, samenwerking tussen vissers onderling en van de vissers met de handel, de retail, de consument, de NGO’s en andere betrokkenen. WNF laat in een aantal voorbeelden uit andere visserslanden in Europa1 zien dat dat ook kan.
Wat mij betreft dus: samen op weg naar de toekomst.
Leo Jansen is voorzitter van Stichting De Noordzee