Van visserman naar maritiem ondernemer

De visserij vormt historisch gezien de basis van de Nederlandse scheepvaart, zoals die in de 14e eeuw ontstond binnen het verbond van Noord-Europese Hanzesteden. Vissers zijn niet alleen vakmensen, maar ook uitstekende zeelieden. Hun ondernemingszin en durf zijn belangrijke troeven om nu de transitie te maken van pur sang visserman tot allround maritiem ondernemer. Wat bedoel ik daarmee?

De afnemende visbestanden en -quota en de oplopende exploitatiekosten van de kotters maken het vrijwel onmogelijk om nog uit de rode cijfers te blijven. De meeste vissers eten hun kotter van jaar tot jaar op, omdat zij de afschrijvingen niet meer kunnen opvaren. Een aantal gooit de handdoek in de ring en accepteert een saneringsregeling. Is er dan geen alternatief voor deze trieste uitweg?

Ikzelf geloof van wel, daarbij gesteund door de sterke maritieme markten, met name de offshore en waterbouw. Olie en gas bevinden zich steeds meer op zee, en daarvoor is het nodig om die te zoeken onder de zeebodem en vervolgens te exploiteren vanaf drijvende platforms. Vandaar dat er nu een groot tekort is aan bijvoorbeeld schepen die survey werk kunnen verrichten, d.w.z. die in staat zijn lange sonar kabels te trekken om daarmee de formaties onder de zeebodem te onderzoeken. Als de semi-submersible platforms naar olie en gas zoeken en produceren dan moeten er allerlei diensten verleend worden, zoals stand-by schepen op het gebied van 'emergency en rescue'.

De 'dayrates' die voor dit soort diensten betaald worden zijn bijzonder aantrekkelijk en maken het mogelijk om in nieuwe schepen te investeren. Vandaar dat vanuit de netwerkorganisatie Nederland Maritiem Land het initiatief is genomen om te onderzoeken of het mogelijk is om een multi-purpose vissersschip te ontwikkelen. Een schip dat een klein deel van het jaar ingezet wordt voor het vissen van de toegekende quota, en de rest van het jaar zich verhuurd aan de offshore industrie of de waterbouw. Een voorbeeld daarvan is het Nederlandse bedrijf Fugro, het grootste offshore survey bedrijf ter wereld, dat in de zomermaanden een Noors vissersschip op charter heeft. Een ander voorbeeld is het stand-by schip van Vroon Offshore Services 'de Vos Tracker ' dat verdacht veel lijkt op een vissersschip, maar is ingericht voor reddingsoperaties in de offshore.

Waar moet een multi-purpose schip zoal aan voldoen? In de eerste plaats moet het een minimale lengte hebben van 50m en een groot vrij achterdek waarop een grote winch staat. Daarnaast dient er extra accommodatie te zijn om er de bemanning voor de survey en andere werkzaamheden in onder te brengen. Het survey equipment wordt in twee containers aan boord gezet, daar hoeft de visser niet in te investeren. De visser kan er voor kiezen om verschillende vistechnieken te gebruiken, omdat het schip niet als boomkor is uitgerust, maar als een flexibele eenheid die is aan te passen aan de omstandigheden.

Is dit luchtfietserij? Ik denk van niet, omdat de moderne techniek veel kansen biedt om radicale innovaties toe te passen, ook op het gebeid van de voorstuwing bijvoorbeeld. Als gekozen wordt voor vloeibaar aardgas (LNG) als brandstof, dat qua prijsstelling ongeveer hetzelfde is als laagzwavelige zware olie, dan bespaart de visser wel 200 dollar per ton en bovendien levert hij een bijdrage aan het milieu, omdat aardgas nauwelijks NOx, SOx en 30% minder CO2-emissies heeft.

Een bedrijf als Fugro dat over een grote vloot survey schepen beschikt, zou zo een aantal van deze multi-purpose schepen op charter kunnen nemen, omdat zij bijna niet aan de marktvraag kunnen voldoen. Vanuit Nederland Maritiem Land cošrdineren wij dan ook een subsidieaanvraag voor het ontwerpen van een dergelijk schip als de innovatiegelden van het Ministerie van LNV beschikbaar komen (waarschijnlijk januari 2008). Welke visserman wil deze kans aangrijpen om zich om te vormen tot een allround maritiem ondernemer en met ons mee te denken over deze uitdaging?