Mosselen: een oersterk Zeeuws product
Henk Riphagen, projectleider innovatie NoordzeevisserijOp 12 september bracht het Visserij Innovatieplatform (VIP) een bezoek aan het mosselverwerkingsbedrijf Koninklijke Prins en Dingemanse in Yerseke. Alle grote spelers in de mosselwereld liggen gebroederlijk op een rijtje aan de Korringaweg. Dit is hèt centrum van de Nederlandse mosselteelt, hier gebeurt het. KPD is een goed georganiseerd bedrijf dat mosselen op veel verschillende wijzen aanbiedt aan de consument. Luchtdicht verpakt in 2 kg-dozen voor in de supermarkt, in jute zakken voor de horeca, in potjes of met een paneerlaagje bedekt en daarna diepgevroren, je kunt het zo gek niet bedenken of Prins en Dingemanse maakt het. Wat mij opvalt, is het optimisme en het enthousiasme waarmee de directeur en de medewerkers over de toekomst van dit kleine schelpdiertje spreken ondanks de dreigende wolken die boven de visserij van mosselen hangen. Zij anticiperen op een slimme manier op de mogelijke beperking van de traditionele vangst en verwerking van mosselen.
In 1999 zijn zij bijvoorbeeld al begonnen met de ontwikkeling van de zogenaamde mosselzaad invanginstallatie (MZI). Dit is een drijvende constructie met daaraan een net waarop de piepkleine mosseltjes, het zaad, zich kan afzetten. Zij oogsten het mosselzaad door de netten, die in de zee hangen, af te schrapen. Dit vervangt het vissen van het mosselzaad op de bodem van de Waddenzee. Intussen staat er al zo’n 200 hectare van deze MZI’s in de Waddenzee waarmee de sector flink op weg is om zich onafhankelijk te maken van de bodemvisserij.
Een tweede voorbeeld van de visie van het bedrijf is het plan om consumptiemosselen te kweken in een bassin op het land, de zogenaamde mosselboerderij. De eerste Nederlandse zeeboerderij komt op het industrieterrein van Yerseke en heeft een ingegraven kweekbassin en een productiebassin voor algen. De mosselen worden gevoerd met de zelfgekweekte algen en zijn na twee jaar consumptierijp. Het bedrijf heeft ook ideeën ontwikkeld om mosselen te kweken met behulp van een drijvend ponton op de Noordzee. Hiervoor hebben ze een soort prototype gebouwd ter grootte van een zeecontainer. Het idee is om deze kweekdobber af te meren tussen de pijlers van windmolens in een Noordzee windmolenpark.
De mannen zoeken met een grote gedrevenheid naar innovaties van de bestaande mosselteelt. KPD beperkt zich niet tot het verpakken en verkopen van mosselen op de consumptiemarkt, maar neemt de leiding bij het zoeken naar alternatieven voor de productie. Ze wachten niet af hoe de discussie over de ecologische impact van de mosselvisserij op de Waddenzee afloopt, maar anticiperen al op kansen en bedreigingen van de mosselteelt. Die energieke en positieve insteek geeft mij hoop dat ik ook in de toekomst nog een lekker Zeeuws mosseltje kan blijven eten.
Henk Riphagen werkt bij het InnovatieNetwerk in Utrecht