Innoveren en leren

Ik was pas geleden op de Visserijschool in Katwijk. In het prachtige oude gebouw aan de rand van het dorp gaf de enthousiaste Gerard Haasnoot mij een rondleiding. En hij vertelde en passant het verhaal over de herrijzenis van het visserijonderwijs in Katwijk. Want na een flinke dip waren er afgelopen jaar maar liefst 28 nieuwe MBO-leerlingen ingestroomd. Ik denk dat dit succes voor een groot deel aan Gerard te danken is, die onvermoeibaar de Katwijkse scholen afloopt om jonge mensen enthousiast te maken voor het vak van visser.

Tegelijkertijd realiseer ik mij hoe klein deze vorm van vakonderwijs is: in totaal hebben de visserijscholen in Katwijk, Stellendam en Urk samen nog geen 200 leerlingen. De scholen hebben moeite om het hoofd boven water te houden en hebben geen geld om de lesmethoden te vernieuwen. Daarom is het goed dat het VIP positief heeft beslist over een bijdrage voor het vernieuwen van het vak visserijkunde. Geen enkele commerciële uitgever is bereid lesmateriaal te ontwikkelen voor zo’n kleine afzetmarkt.

De visserijscholen vormen de vissermannen van de toekomst. Zij zijn de komende generatie vissers die met ondernemerschap en durf het bedrijf van hun vader moeten voortzetten. En daarbij ook ongebruikelijke wegen zullen bewandelen die niet zonder risico zijn. Innovatie is, zoals al vaker is gezegd, de sleutel voor de toekomst van de visserij. Wie niet wil innoveren, zal op den duur geen goede boterham kunnen verdienen in de visserij.

Terug naar de visserijschool van Katwijk. De opleiding is sterk gericht op het overbrengen van vakkennis. Ik heb een vislokaal gezien waar de jongens aan de slag gaan met vis en een praktijklokaal waar netten worden geboet. Ook leren ze veel over motoren, leren ze lassen, etc. Eén derde van de lestijd besteden ze aan visserijkunde, één derde aan het opdoen van nautische kennis en de rest van de tijd aan werktuigbouwkunde. Volgens mij levert de school prima vakmensen af, maar waar blijft het ondernemerschap? Ik zou ook graag ondernemersgerichte vakken in het lesprogramma opnemen. Zodat jonge vissers bijvoorbeeld zelf een goed businessplan voor hun bedrijf kunnen maken. En verstand hebben van ecologie en de milieueffecten van de visserij. De jaarlijkse werkweek van Pro Sea op Texel is een groot succes, maar waarom niet wat meer structurele aandacht voor deze onderwerpen op school? Ook kun je al vroeg leren hoe je als visser het positieve verhaal over de visserij aan de samenleving kunt vertellen. Goed communiceren vanuit de visserij helpt om het imago te versterken.

Innoveren en leren hebben veel met elkaar te maken. En je kunt er niet vroeg genoeg bij zijn om de jonge generatie vissers voor te bereiden op een leven lang innoveren.