Innovatie: dat doe je niet alleen
Wil van de Fliert, lid van het VIPHet is vandaag de dag misschien moeilijk voorstelbaar, maar de boomkor is ooit beschouwd als een innovatieve ontwikkeling in de visserij. Een ontwikkeling die gepaard ging met vallen en opstaan, met problemen en oplossingen en uiteindelijk een vistuig dat bewezen heeft uitstekend vis te kunnen vangen.
Vandaag de dag hebben we te maken met een combinatie van factoren die vraagtekens zet bij de inzet van dit vistuig in de toekomst. Daarbij speelt natuurlijk in de eerste plaats het vraagstuk van de energie. De tijden zijn voorbij dat het motorvermogen toeneemt. De begrenzing destijds op maximaal 2000 pk voor Noordzeekotters is wat dat aangaat een duidelijk signaal. Maar ook de alsmaar stijgende prijs voor gasolie trekt een zware wissel op de exploitatiekosten. Het boomkorvistuig vangt goed, maar vreet energie. Daar moeten oplossingen voor komen en daar wordt ook hard aan gewerkt.
In de tweede plaats speelt het vraagstuk van de ecologie. Bodemberoering is vandaag de dag een gespreksonderwerp geworden aan de vergadertafels en in het nadenken over visserijbeleid. Daarbij is duidelijk geworden dat we als visserij een antwoord moeten hebben dat toekomstbestendig is. Dat antwoord kan niet zijn het ongewijzigd handhaven van de huidige vismethoden, want er ligt een duidelijke opdracht de bodemberoering op termijn te verminderen.
In de derde plaats is het van belang dat met het boomkorvistuig ook vis gevangen wordt die de visser eigenlijk liever niet zou vangen. Daarom is het nodig het vistuig zodanig door te ontwikkelen dat de hoeveelheid ongewenste bijvangst kan worden verminderd. Daarbij speelt het belang van de ecologie, maar ook dat van de economie. Want het boven water halen van iets dat je niet kunt gebruiken is zeer oneconomisch.
In de laatste (maar niet de minste) plaats speelt het belang van de consument. Deze wil nu en in de toekomst vis kunnen kopen die okay is. Gevangen met zo min mogelijk energie, op een verantwoorde manier, waarbij het bestand voor de vis van morgen in stand blijft. Als de consument daar zeker van kan zijn, dan kan hij zorgeloos het visje kopen dat de visser voor hem vangt.
Al deze factoren zetten de sector onder grote druk. De moeilijkheid is natuurlijk ook dat het allemaal tegelijk komt. Juist daarom is samenwerking van groot belang. Om andere vangstÂtechnieken en vistuigen te ontwikkelen. Maar ook om te komen tot forse besparingen op het energiegebruik van de schepen. Om ketens in te richten waarbij er een nauwe samenhang en samenwerking ontstaat tussen de visser op zee en de handel en verwerking op het land. Om de bodemberoering verder te beperken en meer inzicht te krijgen in de daadwerkelijke effecten van wat we doen.
In scheepstermen is het 'alle hens aan dek'. Alles wat met de visserij te maken heeft, wordt gemobiliseerd om ontwikkelingen in gang te zetten en om zicht te houden op de toekomst. De inventiviteit in de verschillende schakels van de sector moet op tafel komen. Daarbij zullen idee‘n zitten die voor de hand liggen, maar ook geheel nieuwe gedachten. Laat het gisten, vertel het elkaar, spreek erover, wees niet bang. Ook maatschappelijke organisaties zijn daarbij van belang. Zodat we de toekomst veilig kunnen stellen met behulp van een proces waarin door iedereen wordt samengewerkt. Innovatie is daarin een sleutelbegrip, want het zal moeten komen van vernieuwing en ontwikkeling. Dat is waar we in het VIP aan werken.
Wil van de Fliert is secretaris van het Productschap Vis