Energie, een hot item
Henk Riphagen, projectleider innovatie NoordzeevisserijDe prijs van de gasolie is hèt gespreksonderwerp op de vloot. Schippers volgen elke dag met argusogen de notering van de ruwe olie op de wereldmarkt en stellen zorgelijk vast dat deze maar blijft oplopen. Met de hoge olieprijs staat de winstgevendheid van de Noordzeevisserij zwaar onder druk. Ik begrijp de grote zorgen die vissers hebben over het voortbestaan van hun bedrijf. Toch kunnen we niets doen aan de olieprijs, dit is een extern gegeven. Mijns inziens zijn er slechts twee dingen die de visserman kan doen: een hogere prijs voor de vis zien te krijgen (dit doet de KLM ook met brandstoftoeslagen op tickets) en het gasolieverbruik in liters sterk verlagen.
Het VIP is aan de slag gegaan met de ambitie ‘Naar nieuwe energie’. We zoeken naar ideeën die leiden tot een energiearme visserij op de Noordzee. Een gemiddeld olieverbruik van 4 à 5 liter per kilogram aangelande vis is op den duur niet vol te houden. Het moet toch mogelijk zijn om op termijn fors te besparen op het aantal liters? Onze ambitie is om op de lange termijn, dat wil zeggen in 2025, het gebruik van fossiele energie met 90 % te verminderen. Dat moet, in combinatie met een fors hogere opbrengst voor tong en schol, leiden tot gezondere verhoudingen in de sector.
Het VIP heeft een aantal energie-experts gevraagd hierover te brainstormen. Daar zijn verrassende ideeën uit voortgekomen met besparingspotentie. Waarom laten we bijvoorbeeld de warmte van de motoren zomaar verloren gaan? Met moderne technologie kun je deze warmte terugwinnen en bijvoorbeeld gebruiken voor de ijsmachine aan boord. Zo is er ook nagedacht over de vistechniek. Op dit moment varen de kotters met zware tuigen die veel trekkracht, en dus gasolie, vragen. Kunnen we de platvis niet op een betere manier detecteren en dan met passief vistuig vangen? Niet jagen, maar lokken, zo luidt het credo. We weten eigenlijk nog te weinig van het gedrag van tong en schol om te kunnen beoordelen of dit kan. Maar het is zeker een interessant idee! Andere ideeën gaan over alternatieve energie zoals het gebruik van zeilen of zonne-energie. Of het aandrijven van schepen met hybride technieken (gasolie en elektriciteit).
Ideeën ontwikkelen is niet genoeg. Je moet ze ook toetsen aan de ervaringen uit de praktijk. Daarom zijn we naar de vissermannen gegaan die in onze klankbordgroep zitten. Het was een intensieve bijeenkomst met zeer betrokken mensen. Het was opvallend hoeveel goede ideeën er die middag over de tafel gingen. En ook hoe dit thema leeft op de vloot. Iedereen realiseerde zich dat er geen Ei van Columbus bij kan zitten dat je morgen direct kan toepassen. Toch kijken vissermannen verder dan de problemen van vandaag en denken zij toekomstgericht.
Begin juni was het VIP aanwezig op de Visserijbeurs op Urk met een speciale stand. Daarnaast werd er een workshop gegeven over energiebesparing. De bezoekers verzamelden zich rondom 4 themaposters met ideeën om energie te besparen. Op het thema “Naar nieuwe energie” kwamen aardig wat mensen af. Medewerkers van een bank, het accountantsbureau of van een binnenvaartrederij. Het was een breed publiek dat, staande bij de posters, commentaar gaf op onze ideeën of nieuwe ideeën opperde. Ook daar was de urgentie van het probleem van de hoge olieprijs voelbaar. Door de hoge nood zit er veel energie in dit thema. Vissers zoeken naar kansen om op gasolie te besparen. Je zou toch zeggen: daar moet toch een fantastische innovatie uit voortkomen!
Henk Riphagen werkt bij het InnovatieNetwerk in Utrecht